Alexander Berkman

(21 Kasım 1870, Vilnius/Litvanya - 28 Haziran 1936, Nice/Fransa); Rus İmparatorluğu’na bağlı olan Vilnius’ta (bugün Litvanya’nın başkenti) doğdu. Sankt-Peterburg’daki bir teknik okulda kısa süre eğitim gördü, ancak disiplin sorunları ve devrimci faaliyetlerinin yarattığı disiplin sorunları nedeniyle okulu tamamlayamadan ayrıldı.

1888 yılında, henüz 18 yaşındayken Amerika Birleşik Devletleri’ne gitmiştir. New York’ta anarşist fikirlerin tartışıldığı işçi çevrelerine girmiş ve 1889 yılında, Emma Goldman ile tanışmıştır. Goldman’ın "ömür boyu sırdaşım ve ruh eşim" olarak tanımladığı bu yoldaşlık, Berkman’ın tüm hayatına yön vermiştir.

1892'deki Homestead Grevi sırasında bir sanayiciye yönelik gerçekleştirdiği suikast girişimiyle tanınmış ve bu eylemi nedeniyle 14 yıl hapis yatmıştır. 1906'da tahliye olduktan sonra Mother Earth dergisinde yazmaya başlamış; bu dönemden itibaren eylemini doğrudan şiddetten ziyade yazı ve propaganda yoluyla sürdürmeyi tercih etmiştir.

1919 yılında "yıkıcı yabancı unsur" ilan edilerek ABD’den sürgün edilmiş ve Sovyetler Birliği’ne gitmiştir. Ancak burada tanıklık ettiği Bolşevik iktidarın baskıcı uygulamaları onda büyük bir politik hayal kırıklığı yaratmıştır. 1921 yılında Sovyetler Birliği’nden ayrılarak hayatının geri kalanını Avrupa’da anarşist hareketi destekleyerek geçirmiştir.

1928 yılında Paris'te kaleme aldığı metinlerde , anarşizmi insanın şimdiye dek düşündüğü en yüce fikir ve özgürlüğe ulaştıracak tek yol olarak tanımlamıştır. Hayatının son yıllarında ciddi sağlık sorunlarıyla mücadele eden Berkman, başkalarına bağımlı yaşama endişesiyle, özerkliğini ve onurunu korumak adına bilinçli bir tercih yaparak intihar etmiştir.

A. Berkman’a göre anarşizm; "uyumun ve elbette özgürlüğün hüküm sürdüğü bir toplumsal hayatın en rasyonel ve en uygulanabilir kavrayışıdır".

Kısa süre önce yayımlanan metinlerinde, toplumsal kurumların yerleşik fikirler üzerine kurulu olduğunu ve bu fikirlerin (devlet ve kapitalizm inancının) zayıflamasının kaçınılmaz bir çöküşü beraberinde getireceğini savunmuştur.

Başlıca Çalışmaları

• Prison Memoirs of an Anarchist - Bir Anarşistin Hapishane Anıları
• Letters from Prison - Hapishaneden Mektuplar
• The Bolshevik Myth - Bolşevik Miti
• The Kronstadt Rebellion - Kronstadt İsyanı
• Now and After: The ABC of Communist Anarchism - Komünist Anarşizmin ABC'si (1929)